28 jaar grootste biologisch akkerbouwbedrijf van Nederland in boekvorm

Jan Klopman, gedeputeerde Landbouw provincie Flevoland, nam zojuist het eerste boekje in ontvangst. Dat gebeurde op de nieuwe werklocatie van ERF en Hemus in Zeewolde, in aanwezigheid van ongeveer tachtig 80 betrokkenen. Deze waren afkomstig uit zowel onderzoek, onderwijs en landschaps-organisaties, maar ook uit regionaal bestuur, belangenbehartiging en collega-boeren.
Grootschalige biologische akkerbouw
Sinds de oprichting is ERF tijdelijk beheerder van de gronden die de overheid verwacht nodig te hebben voor stedenbouw en infrastructuur. Dit leidde ertoe dat in Flevoland biologische landbouw op grote schaal mogelijk werd. ERF levert hiermee een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van duurzame landbouw, aldus schrijver Berrie Klein Swormink. Hij interviewde betrokkenen en bracht in kaart hoe ERF in 1996 is ontstaan en ‘maatschappelijk rendement realiseert’, vanaf 2018 samen met Hemus. ‘ERF heeft gekozen voor een gedurfde en ambitieuze aanpak om de destijds 3.600 hectare reservegronden grootschalig biologische te betelen. Dit leek in de beginjaren gedoemd te mislukken maar heeft zich nu, 28 jaar later, ruimschoots bewezen.’
Maatschappelijke doelstelling
‘De bedrijven hebben, naast dat ze als boerderij rendabel moeten telen, gekozen voor een maatschappelijke doelstelling en ambitie’, aldus de auteur. ‘Als verbinder tussen praktijk, onderzoek en onderwijs, reikt de gezamenlijke innovatiekracht verder dan de biologische sector. Zij richten zich ook op verdergaande landbouwproductie in nauwe samenhang met de natuur en verbinding met de stadsbewoner die het voedsel nuttigt en geniet van het landschap, zoals bij de grootschalige strokenteelt aan de stadsrand van Almere langs de A6.’
Brede beweging
ERF en Hemus brengen naar eigen zeggen als aanjager graag een brede beweging op gang die de transitie omarmt en in de praktijk kan zien wat rendabel is en wat werkt. ‘Dat gaat ook over een bijdrage aan de klimaatopgave voor landbouw en landgebruik, een aantrekkelijker en vitaler platteland. Er is winst te boeken op het vlak van zowel ecosystemen (water, bodem, lucht) als biodiversiteit en de natuurwaarde van het boerenlandschap.’ Ook maken zij zich hard voor de erkenning van de waarde van voedsel en het versterken van de relatie tussen boer en burger.
Grootste van Nederland
ERF is met de huidige overgebleven 1.200 hectare naar eigen zeggen nog steeds het grootste biologische akkerbouwbedrijf van Nederland. Hemus zegt vanuit kennisontwikkeling en kennisdeling op haar beurt verder te werken aan robuuste agro-ecologische landbouwsystemen met een rendabel verdienmodel. Zij wil uitgroeien tot dé plek waar toekomstbestendige landbouw mogelijk en schaalbaar wordt gemaakt.

Tekst: Erik Kruisselbrink
Is als freelance vakbladredacteur van vele markten thuis.
Beeld: Klaas Eissens